Definicja zmęcznenia

Dla uniknięcia dyskusji zjawiska, które nie istnieje, uzasadnione staje się sformułowanie ograniczonej definicji zmęczenia. W rozumieniu fizjologa zmęczenie jest to zmniejszenie zdolności do pracy, które wystąpiło podczas pracy i w wyniku jej wykonywania.

Read the rest of this entry »

Gęstość włosowatych naczyń krwionośnych

Gęstość włosowatych naczyń krwionośnych wyrażona liczbą kapilar przy-padających na jednostkę przekroju mięśnia jest podobna u kobiet i u mężczyzn. Różnice w przekroju włókien u kobiet i mężczyzn powodują, że stosunek liczby kapilar do liczby włókien jest u kobiet niższy niż u mężczyzn. Wielkość ta wykazuje u kobiet wysoką kolerację z maksymalnym pochłanianiem tlenu przez organizm. Trening podobnie zwiększa gęstość kapiiar w mięśniach u kobiet jak u mężczyzn.

Read the rest of this entry »

Jakie są substraty energetyczne do pracy mięśniowej?

Reasumując powyższe uwagi, można więc stwierdzić, że substratami energetycznymi do pracy mięśniowej są:

W szczególnych sytuacjach do tego celu mogą też być wykorzystywane keto- kwasy.

Read the rest of this entry »

Osiąganie wartości maksymalnych

Jeżeli bierzemy pod uwagę osiągane wartości maksymalne, a te wartości istotne są z punktu widzenia wydolności fizycznej (z definicji jest to maksymalne pochłanianie tlenu przez organizm), możemy stwierdzić, że trening nie wpływa istotnie na maksymalną częstość skurczów serca. U ludzi w tym samym wieku jest ona praktycznie jednakowa. O zwiększeniu maksymalnej objętości minutowej serca musi więc decydować wzrost jego objętości wyrzutowej. Jest tak w istocie. Zwiększenie objętości wyrzutowej serca jest najbardziej istotną zmianą adapta- cyjną, jaka zachodzi w narządzie krążenia pod wpływem wytrzymałościowego treningu fizycznego: każdy skurcz komór serca może teraz wyrzucać na obwód więcej krwi. Wielkość ta może zwiększyć się w spoczynku z około 75 ml do około 150 ml, a nawet więcej u ludzi wysoko wytrenowanych.

Read the rest of this entry »

Wyczerpanie glikogenu – skutki

Stwierdzono natomiast, że czynnikiem takim jest często wyczerpanie glikogenu z pracujących mięśni. Mięśnie nie mogą kurczyć się, gdy nie ma w nich glikogenu, który mogłyby wykorzystywać jako źródło energii, i kiedy nie mogą korzystać z glukozy krwi. Glukoza krwi może stać się „niedostępna” dla mięśni bądź na skutek dużego obniżenia się jej stężenia we krwi, bądź w wyniku zablokowania mechanizmu transportującego ten cukier do wnętrza komórek mięśniowych przez ich błony.

Read the rest of this entry »

Wysiłki typu sprinterskiego

Mechanizmy rozwojw zmęczenia podczas krótkotrwali! pracy o wysokiej intensywności

Wysiłki typu sprinterskiego w sporcie, „rzuty” wysiłków o wysokiej intensywności, np. przy pracach w górnictwie, wyrębie lasów itd., wywołują inne zmiany prowadzące do zmęczenia. Wysiłki takie trwają zbyt krótko, aby ich koszt ener-getyczny mógł być pokrywany przez tlenowe procesy metaboliczne (spalanie węglowodanów i tłuszczów). Głównym źródłem energii są podczas takich wysiłków beztlenowe procesy metaboliczne. Wykorzystywane są w nich mięśniowe zapasy ATP, fosfokreatyny i częściowo glikogenu (glikoliza). Zapasy ATP i fosfo- kreatyny mogą zmniejszać się bardzo znacznie, co – być może – obniża zdolność kompleksów aktomiozynowych do skracania się. Glukoza uwolniona z glikogenu metabolizowana jest do kwasu pirogronowego, który w warunkach niedostatku tlenu zostaje zredukowany do kwasu mlekowego. Stężenie kwasu mlekowego w mięśniach gwałtownie wzrasta, to z kolei powoduje gwałtowny wzrost stężenia jonów wodorowych w komórkach mięśniowych.

Read the rest of this entry »

Mechanizm glukostatycznej kontroli

Wszystkie te zmiany prowadzą ostatecznie do wzrostu wytwarzania glukozy w wątrobie oraż przechodzenia jej do krwi, do oszczędzania zużycia glukozy z krwi i z własnego glikogenu zawartego w mięśniach oraz do częściowego zastąpienia węglowodanów jako źródła energii w mięśniach przez kwasy tłuszczowe, których mobilizacja z tkanki tłuszczowej i dopływ do mięśni zwiększają się.

Read the rest of this entry »

Wyładowania z glukodetektorów

Wyładowania z glukodetektorów i glukoreceptorów powodują jeszcze inne reakcje – zwiększa się wydzielanie takich hormonów, jak hormon wzrostu i hormon adrenokortykotropowy, oba wytwarzane w przednim płacie przysadki mózgowej. Hormon wzrostu ma m.in. silne działanie lipolityczne (powodujące rozpad trójglicerydów) w tkance tłuszczowej oraz działanie pobudzające gluko- neogenezę w wątrobie. Hormon adrenokortykotropowy (ACTH) pobudza czynność tych komórek kory nadnerczy, które wydzielają hormony zwane gliko- kortykoidami, u człowieka głównie kortyzol. Kortyzol m.in. w tkance tłuszczowej nasila działanie lipolityczne adrenaliny i noradrenaliny oraz hormonu wzrostu, w wątrobie pobudza glukoneogenezę, w mięśniach zaś hamuje wychwytywanie glukozy z krwi.

Read the rest of this entry »

Otyłość – niejednoznaczne pojęcie

Otyłość nie jest pojęciem jednoznacznym pod względem mechanizmów jej rozwoju. Istnieje wiele różnych „wewnętrznych” przyczyn otyłości, leżących w zaburzeniach czynności ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeniach we- wnątrzwydzielniczych, zaburzeniach przemiany materii i in. Nie zmienia to naturalnie faktu, że ostateczną przyczyną otyłości jest zawsze rozbieżność między ilością energii doprowadzanej do organizmu w składzie pożywienia i ilością energii wydatkowanej przez organizm w różnych formach.

Read the rest of this entry »

Lecytyna

Inny z kolei związek, lecytyna, jest źródłem choliny, z której w mózgu powstaje acetylocholina, przekaźnik pobudzenia w innych sieciach i obwodach neuronowych. Tyrozyna donoszona do mózgu przez krew stanowi produkt wyjściowy do syntezy amin katecholowych innej kategorii chemicznych przenośników pobudzenia.

Read the rest of this entry »